Tulsi Vivah 2025 | वाचा तुळशी विवाहाची अद्भुत आणि पवित्र कथा – भक्ती, प्रेम आणि श्रद्धेचं अमर बंधन ही पौराणिक कथा आहे भक्ती, प्रेम आणि त्यागाचं प्रतीक असलेल्या तुलसीदेवी आणि भगवान विष्णूच्या अमर बंधनाची. “तुलसी आणि शालिग्राम” ही कथा सांगते की खरं प्रेम कधीच नष्ट होत नाही. ते भक्तीच्या रूपात सदैव जिवंत राहतं.
Tulsi Vivah 2025 | वाचा तुळशी विवाहाची अद्भुत आणि पवित्र कथा – भक्ती, प्रेम आणि श्रद्धेचं अमर बंधन
तुळशी विवाह कथा
एके काळी पृथ्वीवर वृंदा नावाची अत्यंत पवित्र आणि पतिव्रता स्त्री राहत होती. वृंदाने लहानपणापासूनच भगवान विष्णूंची पूजा केली, ती मोठी झाल्यावर तिचा विवाह जालंधर नावाच्या राक्षसाशी झाला. वृंदाच्या भक्ती आणि तपश्चर्यामुळे जालंधरला आणखी शक्ती प्राप्त झाली. तिचा पती अत्यंत पराक्रमी आणि देवतांशी युद्ध करणारा.
पण त्याच्या पत्नी वृंदेच्या पतिव्रतेच्या बलामुळेच देवता त्याला हरवू शकत नव्हत्या. वृंदा दररोज भगवान विष्णूची भक्ती करत असे आणि आपल्या पतीच्या दीर्घायुष्यासाठी प्रार्थना करीत असे. तिच्या निष्ठेमुळे जालंधराला अमरत्वासमान शक्ती मिळाली होती.
Tulsi Vivah 2025 | वाचा तुळशी विवाहाची अद्भुत आणि पवित्र कथा – भक्ती, प्रेम आणि श्रद्धेचं अमर बंधन
देवतांच संकट
देवतांनी विष्णूला विनंती केली – हे प्रभू, जोवर वृंदेची पतिव्रता टिकते, तोवर आम्ही जालंधराला जिंकू शकत नाही. भगवान विष्णूने ठरवलं की हा अन्याय थांबवणं गरजेचं आहे. जालंधरच्या अत्याचारापासून देवतांना वाचवण्यासाठी भगवान विष्णूंनी स्वतः जालंधराचं रूप घेतलं आणि वृंदेसमोर आले. वृंदा आपल्या पतीसमोर उभी आहे असं समजून त्याने तिच्या पतिव्रतेची शक्ती गमावली. त्याच वेळी देवांनी जालंधराचा वध केला.
Tulsi Vivah 2025 | वाचा तुळशी विवाहाची अद्भुत आणि पवित्र कथा – भक्ती, प्रेम आणि श्रद्धेचं अमर बंधन
वृंदेचा शाप
जेव्हा वृंदेला सत्य कळलं, तिला मोठा धक्का बसला. ती म्हणाली, हे विष्णू! तू माझ्या श्रद्धेचा आणि भक्तीचा अपमान केलास. माझं मन शुद्ध होतं, पण तू फसवणूक केलीस. म्हणून मी तुला शाप देते – तू दगड होशील!
भगवान विष्णूने नम्रतेने तिचा शाप स्वीकारला. ते म्हणाले, वृंदा, तुझं प्रेम आणि भक्ती इतकं शुद्ध आहे की तू सदैव तुलसीच्या रूपात पृथ्वीवर राहशील. आणि मी तुझ्यासोबत शालिग्रामाच्या रूपात राहीन.
यानंतर सर्व देव देवतांनी हा शाप परत घेण्यासाठी वृंदाकडे प्रार्थना केली. देव देवतांची विनंती मान्य करून तिने आपला शाप परत घेतला परंतु स्वतःला आगीत जाळून घेतले.
भगवान विष्णूंनी वृंदाच्या राखेसह तुळशीचे रोप लावले आणि सांगितले की जोपर्यंत जगात तिची पूजा केली जाईल तोपर्यंत तुळशीचीही पूजा केली जाईल. तुळशीशिवाय त्याची पूजा पूर्ण होणार नाही. यानंतर भगवान विष्णूंसोबत तुळशीचीही पूजा होऊ लागली आणि तुळशी विवाहाची परंपरा सुरू झाली.
Tulsi Vivah 2025 | वाचा तुळशी विवाहाची अद्भुत आणि पवित्र कथा – भक्ती, प्रेम आणि श्रद्धेचं अमर बंधन
प्रेमाचं अमर बंधन
त्या दिवसापासून वृंदा “तुलसी” या पवित्र वनस्पतीच्या रूपात प्रकट झाली. भगवान विष्णू शालिग्रामाच्या रूपात नदीत स्थिर झाले. तेव्हा पासून प्रत्येक विष्णूभक्ताच्या पूजेत तुलसीचं पत्र आणि शालिग्रामाचं दर्शन एकत्र केलं जातं. कारण ते प्रेमाचं नाही, तर भक्ती आणि त्यागाचं बंधन आहे. जे कधीच नष्ट होत नाही.
Tulsi Vivah 2025 | वाचा तुळशी विवाहाची अद्भुत आणि पवित्र कथा – भक्ती, प्रेम आणि श्रद्धेचं अमर बंधन कथा– भक्ती आणि प्रेमाचं अमर बंधन
तुलसी पूजनाचा अर्थ
दरवर्षी “तुलसी विवाह” या दिवशी तुलसी आणि शालिग्रामाचं विवाह सोहळा साजरा केला जातो. हे प्रतीक आहे – भक्त आणि भगवान यांच्या एकात्मतेचं. तुलसीचं पूजन केल्याने केवळ घरात पवित्रता येत नाही, तर ती नम्रता, निष्ठा आणि सत्यतेचं प्रतीक बनते.
Tulsi Vivah 2025 | वाचा तुळशी विवाहाची अद्भुत आणि पवित्र कथा – भक्ती, प्रेम आणि श्रद्धेचं अमर बंधन
शिकवण
भक्ती कधीही व्यर्थ जात नाही. सत्य प्रेम हे देहात नाही, तर आत्म्यात असतं. तुलसी आणि शालिग्रामचं प्रेम हे शुद्धता आणि निष्ठेचं अमर उदाहरण आहे.
Tulsi Vivah 2025 | वाचा तुळशी विवाहाची अद्भुत आणि पवित्र कथा – भक्ती, प्रेम आणि श्रद्धेचं अमर बंधन
FAQs
1) तुळशी विवाह का साजरा केला जातो?
तुळशी विवाह हा भगवान विष्णू (श्रीकृष्ण/शालिग्राम) आणि तुळशी (वृंदा) यांच्या पवित्र मिलनाचं प्रतीक आहे. हा दिवस भक्ती, श्रद्धा आणि पवित्रतेचं प्रतीक मानला जातो. यानंतर हिंदू धर्मात विवाह समारंभ सुरू होतात.
2) तुळशी विवाहाची पौराणिक कथा काय आहे?
पौराणिक कथेनुसार वृंदा ही अत्यंत पतिव्रता स्त्री होती. तिच्या भक्तीमुळे असुर जालंधर अजेय झाला होता. भगवान विष्णूंनी धर्मरक्षणासाठी रूप बदलून तिची परीक्षा घेतली. सत्य कळल्यावर वृंदेने विष्णूंना शाप दिला आणि ती तुळशीच्या रूपात परिवर्तित झाली. त्यानंतर विष्णूंनी तुळशीशी विवाह केला. म्हणून तुळशी विवाह पवित्र मानला जातो.
3) तुळशी विवाह कसा करतात?
▪️ तुळशी वृंदावन सजवतात
▪️ तुळशीला साडी, दागिने घालतात
▪️ शालिग्राम किंवा भगवान विष्णूची मूर्ती ठेवतात
▪️ मंगलाष्टक, मंत्र पठण करतात
▪️ प्रतीकात्मक विवाह विधी पार पाडतात
घरगुती पद्धतीने साध्या स्वरूपातही हा विधी करता येतो.
4) तुळशी विवाहाचं धार्मिक महत्त्व काय आहे?
तुळशी विवाह हा सौभाग्य, समृद्धी आणि वैवाहिक सुखासाठी अत्यंत शुभ मानला जातो. यामुळे घरात सकारात्मक ऊर्जा आणि आध्यात्मिक शांती निर्माण होते, असं मानलं जातं.
Tulsi Vivah 2025 | वाचा तुळशी विवाहाची अद्भुत आणि पवित्र कथा – भक्ती, प्रेम आणि श्रद्धेचं अमर बंधन
5) तुळशी विवाहानंतर काय विशेष मानलं जातं?
तुळशी विवाहानंतर हिंदू विवाह सोहळ्यांना प्रारंभ होतो. हा दिवस “देवउठणी एकादशी” म्हणूनही ओळखला जातो, कारण या दिवशी भगवान विष्णू योगनिद्रेतून जागृत होतात.
6)तुळशीचं आध्यात्मिक आणि वैज्ञानिक महत्त्व काय आहे?तुळशी ही पवित्र वनस्पती मानली जाते. धार्मिक दृष्ट्या ती लक्ष्मीस्वरूप आहे, तर वैज्ञानिकदृष्ट्या ती औषधी गुणांनी परिपूर्ण आहे आणि वातावरण शुद्ध ठेवते.
8) तुळशी विवाह केल्याने कोणते फायदे मिळतात?
▪️ वैवाहिक जीवनात सौख्य
▪️ कुटुंबात ऐक्य आणि आनंद
▪️ आर्थिक समृद्धीची भावना
▪️ मानसिक शांतता
8) तुळशी विवाह कोण करू शकतो?
कोणताही श्रद्धाळू व्यक्ती किंवा कुटुंब तुळशी विवाह करू शकतो. विशेषतः विवाहयोग्य मुलींसाठी हा विधी शुभ मानला जातो.
9) तुळशी विवाहात कोणते मंत्र म्हणतात?
सामान्यतः विष्णू मंत्र, तुळशी स्तोत्र आणि मंगलाष्टक म्हटले जातात. स्थानिक परंपरेनुसार मंत्रांमध्ये फरक असू शकतो.