Makar Sankranti | The Festival of New Beginnings, Welcoming the Sun God and a Sweet Celebration of Traditions | मकर संक्रांती | नव्या सुरुवातीचा सण, सूर्यदेवाचं स्वागत आणि परंपरांचा गोड उत्सव मकर संक्रांतीचा इतिहास, धार्मिक महत्त्व, परंपरा, तिळगूळ, पतंगोत्सव आणि या सणामागील वैज्ञानिक कारणे जाणून घ्या. मकर संक्रांती का साजरी केली जाते आणि तिचं सांस्कृतिक महत्त्व काय आहे—हे सगळं या माहितीपूर्ण मराठी ब्लॉगमध्ये वाचा.
Makar Sankranti | The Festival of New Beginnings, Welcoming the Sun God and a Sweet Celebration of Traditions | मकर संक्रांती | नव्या सुरुवातीचा सण, सूर्यदेवाचं स्वागत आणि परंपरांचा गोड उत्सव
मकर संक्रांती – प्रकाश, गोडवा आणि नव्या सुरुवातीचा उत्सव
भारतीय सणांमध्ये मकर संक्रांती हा एक विशेष आणि सकारात्मक ऊर्जेने भरलेला सण आहे. हा सण केवळ धार्मिक दृष्टिकोनातूनच नाही, तर वैज्ञानिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक दृष्टिकोनातूनही अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो. मकर संक्रांती म्हणजे अंधारातून प्रकाशाकडे, थंडीमधून उष्णतेकडे आणि जुन्या गोष्टी मागे टाकून नव्या सुरुवातीचा स्वीकार.
मकरसंक्रात हा सण मूळ तीन दिवसांचा असून भोगी, संक्रांत आणि किक्रांत अशी या तीन दिवसांची नावे आहेत. दक्षिणेकडेदेखील याचवेळी हा सण ‘ पोंगल ‘ म्हणून साजरा केला जातो, तिकडेदेखील हा सण तीन दिवसांचा असतो. पहिल्या दिवशी हा ‘ भोगी पोंगल ‘ किंवा इंद्रपोंगल तो इंद्रासाठी साजरा करतात आणि तिसऱ्या दिवशी ‘ मट्ट पोंगल ‘ तेव्हा गाईगुरांची पूजा करून साजरा केला जातो.
Makar Sankranti | The Festival of New Beginnings, Welcoming the Sun God and a Sweet Celebration of Traditions | मकर संक्रांती | नव्या सुरुवातीचा सण, सूर्यदेवाचं स्वागत आणि परंपरांचा गोड उत्सव
तुकाराम महाराज या सणाचे वर्णन कसे करतात…
देव तिची आला । गोडे गोड जीव घाला ॥१॥
साधला हा पर्वकाळ । गेला अंतरीचा मळ ॥२॥
पापपुण्य गेलें । एका स्नानेंचि खुंटले ॥३॥
तुका म्हणे वाणी । शुद्ध जनार्दन जनीं ॥४॥
तिळ हे स्नेहाचे, प्रेमाचे, भक्तिचे प्रतिक मानले आहे. तो स्निग्ध आहे.
Makar Sankranti | The Festival of New Beginnings, Welcoming the Sun God and a Sweet Celebration of Traditions | मकर संक्रांती | नव्या सुरुवातीचा सण, सूर्यदेवाचं स्वागत आणि परंपरांचा गोड उत्सव
मकर संक्रांती म्हणजे काय?
मकर संक्रांती हा सण सूर्याच्या मकर राशीत प्रवेशाचा उत्सव आहे. या दिवसापासून सूर्य उत्तरायण होतो, म्हणजेच दिवस हळूहळू मोठे होऊ लागतात. म्हणूनच हा दिवस शुभ, पवित्र आणि मंगल मानला जातो.
धार्मिक महत्त्व
हिंदू धर्मात मकर संक्रांतीला खूप महत्त्व आहे. या दिवशी सूर्यदेवाची पूजा, गंगा स्नान आणि दानधर्म करण्याची परंपरा आहे. धार्मिक मान्यतेनुसार या दिवशी केलेलं दान आणि पुण्यकार्य अनेक पटींनी फलदायी ठरतं. त्यामुळे लोक तीळ, तांदूळ, वस्त्र आणि अन्नदान करतात.
Makar Sankranti | The Festival of New Beginnings, Welcoming the Sun God and a Sweet Celebration of Traditions | मकर संक्रांती | नव्या सुरुवातीचा सण, सूर्यदेवाचं स्वागत आणि परंपरांचा गोड उत्सव
तिळगूळ – गोडव्याचं प्रतीक
मकर संक्रांती म्हटलं की लगेच आठवतो तिळगूळ. “तिळगूळ घ्या, गोड गोड बोला” हा संदेश या सणाचं खरं सौंदर्य आहे. तीळ शरीराला उष्णता देतात, तर गूळ ऊर्जा देतो. त्यामुळे हिवाळ्यातील आरोग्यासाठीही हा सण उपयुक्त आहे.
पतंगोत्सव आणि आनंद
मकर संक्रांतीच्या काळात अनेक भागांत पतंगोत्सव साजरा केला जातो. आकाशात उडणाऱ्या रंगीबेरंगी पतंगांमुळे वातावरण आनंदी आणि उत्साही बनतं. हा उत्सव स्पर्धा, मैत्री आणि एकत्र येण्याचं प्रतीक आहे.
Makar Sankranti | The Festival of New Beginnings, Welcoming the Sun God and a Sweet Celebration of Traditions | मकर संक्रांती | नव्या सुरुवातीचा सण, सूर्यदेवाचं स्वागत आणि परंपरांचा गोड उत्सव
महाराष्ट्रातील संक्रांती
महाराष्ट्रात मकर संक्रांतीला हळदीकुंकू, वाण देणे आणि सुवासिनींचा सन्मान केला जातो. विवाहित महिलांसाठी हा सण विशेष मानला जातो. सामाजिक सलोखा आणि नातेसंबंध मजबूत करण्याचा हा सुंदर मार्ग आहे.
वैज्ञानिक दृष्टिकोन
मकर संक्रांतीमागे वैज्ञानिक कारणही आहे. सूर्य उत्तरायण झाल्याने हवामान बदल सुरू होतो, थंडी कमी होते आणि आरोग्यावर सकारात्मक परिणाम होतो. तिळगूळ खाण्याची प्रथा ही शरीराची उष्णता टिकवण्यासाठी उपयोगी आहे.
अशाच छान गोष्टींसाठी येथे क्लिक करा
Makar Sankranti | The Festival of New Beginnings, Welcoming the Sun God and a Sweet Celebration of Traditions | मकर संक्रांती | नव्या सुरुवातीचा सण, सूर्यदेवाचं स्वागत आणि परंपरांचा गोड उत्सव
नव्या सुरुवातीचा संदेश
मकर संक्रांती आपल्याला एक महत्त्वाचा संदेश देते—जसं सूर्य आपली दिशा बदलतो, तसंच आपणही आयुष्यात सकारात्मक बदल स्वीकारले पाहिजेत. जुने वाद विसरून, गोड बोलून, नवी नाती जोडण्याचा हा सण आहे.
निष्कर्ष
मकर संक्रांती हा केवळ सण नाही, तर आशा, सकारात्मकता आणि नव्या सुरुवातीचं प्रतीक आहे. या दिवशी आपण मनातील कटुता सोडून गोडवा स्वीकारला, तर खऱ्या अर्थाने संक्रांती साजरी होते.